Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Społeczeństwo JAPONIA WIŚNIĄ ROZTAŃCZONA, CZYLI O TRADYCJI HANAMI SŁÓW KILKA

Flickr (Ari Helminen)

08.04.2013 | 12:11
Autor: Magdalena Jankowska

Skąd właściwie się wzięła japońska miłość do pikników pod kwitnącymi drzewami wiśni?

Japonię w okresie od lutego do maja ogarnia prawdziwe wiśniowe szaleństwo. Całe społeczeństwo żyje prognozą pogody, której najważniejszą częścią jest informacja, dotycząca frontu kwitnienia wiśni. Prognozy z dokładnością do jednego dnia podają kiedy i gdzie rozpoczyna się kwitnienie, a wśród rozmów w domach, biurach oraz w telewizji dominuje temat hanami. Sakura jest nieodzownym elementem kultury i duszy japońskiego społeczenstwa. Mieszkańcy "Kraju Kwitnącej Wiśni" uważają, że ten krótki okres jest metaforą ulotności życia.

Japończycy przez cały rok oczekują na ten niezwykle spektakularny, wyjątkowy i przepiękny widok, a szczególnie na bardzo krótki czas, gdy sakura jest w pełnym rozkwicie mankai. Gdy nadchodzi wyczekiwany czas kwitnienia sakury, wszystkie parki, świątynie, chramy, ogrody odwiedzane są przez tłumy podziwiające piękno kwiatów, a festiwal ten nazywany jest hanami (podziwianie kwiatów, choć dzisiejsze znaczenie odnosi się głównie do oglądania kwiatów sakury). W niektórych miejscach, gdzie wiśnie kwitną nad rzeką, czy kanałami popularne są hanami organizowane na łodziach, szczególnie uwielbiane przez młode pary, a także osoby starsze.

Ci, którzy wolą w ciszy kontemplować urodę sakury udają się do przyświątynnych ogrodów, ale wielu mieszkańców "Kraju Kwitnącej Wiśni" woli wybrać się na piknik do jednego ze słynnych parków, pełnych kwitnących drzew wiśniowych. W Tokio najpopularniejsze w tym czasie są cztery parki - Ueno, Sumida, Chidorigafiuchi oraz Shinjuku Gyouen. Ponieważ popularne parki często nie mają wystarczającej przestrzeni mogącej pomieścić wszystkie przybywające masy miłośników hanami, często grupy wybierają jedną osobę, która już przed 8 rano pędzi do parku, żeby zająć dogodne miejsce na piknik. Bardzo często po tej godzinie brakuje już jakiegokolwiek wolnego miejsca, żeby móc urządzić sobie hanami z przyjaciólmi. Czasem wysłannik grupy zajmuje miejsce pozostawiając kartkę z nazwą grupy lub firmy, dla której to miejsce rezerwuje. W Japonii zasady i ustalenia są ściśle respektowane, dlatego nikt nie martwi się, że zarezerwowane wcześniej miejsce zostanie zajęte przez kogoś innego.

Dla Japończyków hanami są doskonałym pretekstem do spotkań towarzyskich, podczas których w miłym towarzystwie można rozpalić grilla, zjeść dango, obficie popijając je sake z dodatkiem płatków sakury, zwane hanamizake. Czasem zamiast podziwiać kwiaty, Japończycy wolą się upić i najeść, stąd powstało nawet powiedzenie hana yori dango, czyli lepsze dango (kluski ryżowe na słodko) niż kwiaty oznaczające, że praktyczne względy hanami są ważniejsze od estetycznych. Ogólne rozluźnienie i festiwalowy nastrój niejednokrotnie owocują dodatkową, ulubioną wśród japońskiego społeczeństwa rozrywką, a mianowicie śpiewem. Czasem jest to wspólne podśpiewywanie ze znajomymi, a czasem miłośnicy karaoke, zabierają ze sobą sprzęt i wtedy odbywają się w parkach prawdziwe występy karaoke.

Tradycja hanami sięga najprawdopodobniej okresu Nara (710-794) oraz Heian (794-1185), kiedy rytuały związane z festiwalem zaczynały się formalizować. Sama tradycja przybyła do Japonii z Chin wraz z chińskimi ambasadorami, którzy zaprezentowali swoją ceremonię oglądania kwiatów japońskim arystokratom. W chińskiej tradycji silne kwiaty śliwy, mogące zakwitnąć nawet w zimowym czasie były, zgodnie z filozofią konfucjanską, symbolem perfekcyjnego mężczyzny. Bardzo szybko japońska arystokracja pokochała zwyczaj podziwiania kwiatów i celebrowała wiosenne wieczory, oglądając kwiaty śliwy ume, komponując poezję, ciesząc się smacznym jedzeniem i popijając sake. Pięciopłatkowe białe kwiaty ume w XI wieku wyparte zostały przez różową sakurę (kwiat drzewa wiśniowego), której wiosenne podziwianie silnie zakorzeniło się w japońskiej kulturze i przetrwało do dziś.

Celebracja sakura hanami stała się popularna dzięki noweli Genji monogatari. Fascynacja sakurą nie tylko miała estetyczne uzasadnienie, ale także zaczynała zwykle okres sadzenia ryżu, stając się symbolem dobrych plonów dla rolników. Także jedzenie oraz picie sake ku czci bogów i duchów kami miało związek z rolnictwem, gdyż Japończycy wierzyli iż kami żyją w kwiatach i dzięki wspólnej biesiadzie odwdzięczą się dobrymi zbiorami. Współcześnie okres kwitnienia wiśni stanowi początek roku rozliczeniowego i szkolnego w Japonii.

Początkowo zarezerwowana tylko dla dworu, tradycja hanami rozprzestrzeniła się także do innych klas społecznych. Najpierw dotarła do klasy samurajów, ale już w XVII wieku także chłopi rozpoczęli celebrować własne hanami.

Piękno kwitnących drzew wiśniowych zachwycały i inspirowały twórców zarówno malarzy, jak i poetów. Wiele utworów opiewało delikatne kwiaty sakury, uważając ich krótkotrwały żywot za metaforę życia. Najwięcej wierszy, opisujących niezwykłe kwiaty wiśni, znalazło się w zbiorze Shinkokinshu. W XII wieku największym poetą wielbiącym sakurę był Saigyo, który nawet marzył o tym, by móc umrzeć pod kwitnącymi drzewami. Najchętniej opiewał piękne kwiaty dzikiej wiśni górskiej yamazakura zdobiące świętą górę Yoshino, gdzie mógł cieszyć się ich ascetycznym pięknem.

W okresie shogunatu niezwykle wrażliwy na piękno oraz kochający sztukę, festiwale Toyotomi Hideyoshi zasłynął niezwykle ekstrawaganckimi celebracjami hanami, głównie w Yoshino oraz Świątyni Dagoji (Kioto). Później w okresie Edo w miejscu zamieszkania shogunów sponsorowano festiwale podziwiania kwitnących kwiatów wiśni dla zwykłych ludzi, a wiele terenów obsadzono wspaniałymi drzewami sakury, które stały się miejscami podziwiania ich piękna w akompaniamencie smakołyków i sake. Także rolnicy uwielbiali hanami, dlatego zwyczaj ten stał się popularny w całym kraju wśród wszystkich jej mieszkańców, bez względu na pochodzenie i status społeczny, i nadal jest dla współczesnych Japończyków jednym z najważniejszych wydarzeń w roku.

ŹRÓDŁA

Japan Navigator
Hotel Club
The Japanese Tutor

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

wiosna   sakura  

NASZE ARTYKUŁY

Tamago – jajko w Japonii

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy