Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Język POD SAKURAMI, CZYLI JAK BRZMI WIOSENNY PIKNIK W JAPONII

blogs.yahoo.co.jp

09.05.2014 | 16:00
Autor: Konrad Rumiński

Chociaż wiśnie w Japonii dawno już przekwitły, powiedzmy sobie parę słów o japońskich onomatopejach, które można usłyszeć chociażby podczas hanami.

W Japonii wiosna to przede wszystkim pora oglądania kwiatów, czyli tak zwanego hanami. Czas wszechobecnych pikników pod drzewami wiśni, podczas których jedzenia, picia i śmiechu jest co niemiara - w końcu wiśnie rozkwitają raz w roku. Gdy tylko skończy się hanami, Japończycy idą spać, a nazajutrz wracają do szarej rzeczywistości szkoły i pracy. Pracy bardziej niż zwykle wytężonej, bowiem w Japonii wszystko zaczyna się wiosną - w kwietniu - kwitnienie kwiatów, rok szkolny, rok akademicki i rok budżetowy. Jednak początek wiosny za sprawą przemian w przyrodzie i chwil wytchnienia w postaci pikników to czas szczególnie emocjonalny i piękny. Dlatego wydaje się, że jego duch w sposób szczególny udziela się Japończykom, którzy używają przy okazji wspólnego biesiadowania wielu symbolizmów dźwiękowych.

Co to są symbolizmy dźwiękowe? W języku japońskim to duża grupa wyrazów, a raczej jednostek leksykonu, klasyfikowanych w obrębie przysłówków (fukushi) a obsługujących funkcje charakterystyczne dla naszych wyrażeń emotywnych i dźwiękonaśladowczych. Jest to niejednorodna grupa słów opisujących to, co my wyrażamy, posługując się wykrzyknikami, ewentualnie zestawieniem czasownika z przysłówkiem, dookreślającym sposób wykonywania czynności lub zmiany stanu. Symbolizmów dźwiękowych w języku japońskim możemy naliczyć setki i nie ograniczają się one tylko do słów imitujących odgłosy zwierząt (giseigo - por. nasze wyrazy dźwiękonaśladowcze i wykrzyknienia z gatunku "kukuryku" albo "ach"), inne odgłosy i dźwięki (giongo, por. nasze onomatopeje z kategorii "trach", "bach", "buch"; "szuru-buru"). Są to przede wszystkim gitaigo, czyli słowa opisujące określony stan albo wrażenie związane z jakimś bytem bądź akcją lub charakterystyczne dla jakiegoś stanu skupienia substancji, czy sposobu manifestowania się jakiegoś zjawiska (najbliższymi i chyba jedynymi przykładami wyrazów, które można byłoby uznać za odpowiedniki gitaigo w polszczyźnie byłyby "szast-prast" i "rach-ciach", to znaczy bardzo szybko oraz "łapu-capu", to znaczy niedbale). Widać, że są to wyrazy nieprzetłumaczalne albo trudne do przetłumaczenia inaczej niż opisowo. Dzieje się tak dlatego, że ostatnia grupa słów (stanonaśladowcze) jest w polszczyźnie prawie nieobecna, podobnie jak w innych językach europejskich. Natomiast - i to nie powinno nas zaskakiwać - słowa stanonaśladowcze szczególnie mocno obecne są na gruncie języków Azji Wschodniej, takich jak koreański i japoński. Ponieważ o japońskich symbolizmach napisano już bardzo wiele, ograniczę się do zaprezentowania i przetłumaczenia tych z nich, które często możemy usłyszeć na przykład podczas hanami:

uraura - przyjemnie i jasno (tak jak świeci wiosenne słońce)
Haru no uraura na hibi ga suki.
Lubię wiosenne dni, kiedy tak przyjemnie świeci słońce.

pokapoka - oznacza coś ciepłego, przyjemnego, szczególnie przy kontakcie ze skórą. Podczas wiosennego pikniku może służyć jako określenie ciepłego, przyjemnego powietrza, jak w przykładzie:
Haru ni naru to, kūki ga pokapoka suru kara, sanpo shite iru hito ga takusan mieru.
Kiedy przychodzi wiosna, jest ciepłe powietrze i widać wielu spacerujących ludzi.

barabara - wyraz oznaczający bałagan, rozgardiasz, rozsypkę, a także to, że coś, co powinno być razem, nie jest razem, tylko z jakiegoś powodu pozostaje oddzielnie, do czego nadawca odnosi się raczej negatywnie.
Hanami no jiki ni natta no de, tomodachi to tonari no kōen ni iku to, hitogomi ga sugokatta kara, chigau basho he itte miru to, kekkyoku tomodachi to barabara ni natte shimatta.
Nastała pora oglądania kwiatów i kiedy poszedłem z przyjaciółmi do parku obok, to był tam straszny tłok, a kiedy poszedłem w inne miejsce, to w końcu rozdzieliłem się z przyjaciółmi.

chirachira - prawdopodobnie od czasownika chiru, chirasu, o znaczeniu 'opadać', oznacza opadanie takie, jak opadają kwiaty lub liście.
Sakura no hana ga akeru to, kodomo wa  yorokonde ite, hana ga chirachira to ochiru no wo mite iru. 
Gdy zakwitną kwiaty wiśni, dzieci się cieszą i oglądają powoli opadające kwiaty.

yatto - wyraz oznaczający gwałtowne zakończenie długiego okresu oczekiwania, mający wydźwięk radosny - po polsku "wreszcie", "nareszcie", "w końcu". 
Yatto haru ga kita kara, semete ichijikan demo sanpo shitai.
Wreszcie przyszła wiosna, dlatego chciałbym chociaż godzinę pospacerować.

www.japan-guide.com

Hanami w Japonii. Źródło: www.japan-guide.com

yotayota - określa stan chwiejności pod wpływem alkoholu, jak w zdaniu: 
Hanami no toki ni sake wo nomisugite, yotayota to aruite kaetta.
W czasie hanami za dużo wypiłem i chwiejnym krokiem wróciłem do domu.

urouro - symbolizm dźwiękowy oznaczający włóczenie się bez celu.
Urouro to shite ita toki ni okotte iru sensei ni mirarechatta.
Gdy sobie tak chodziłem bez celu, wypatrzył mnie zdenerwowany nauczyciel.

hetoheto - słowo stanonaśladowcze, które usłyszymy w momencie, kiedy nadawca jest bardzo wyczerpany. 
Hanami ga owatta ato, chotto dake mata shigoto wo shite, owattara, igai ni hetoheto datta. 
Po tym, jak skończyło się oglądanie kwiatów, znowu na chwilę wróciłem do pracy, a kiedy skończyłem, byłem niezwykle zmęczony.

gussuri - oznacza spanie jak suseł. 
Asahi wo nihon nonde, gussuri to nete ita. 
Wypiwszy dwie butelki piwa "Asahi" spałem jak suseł.

kirakira - błyszczeć, świecić jak gwiazdy
Machi no yozora ni hoshi ga kirakira to kagayaite ita. 
Gwiazdy rozświetlały nocne niebo nad miastem.

Oprócz wyżej wymienionych symbolizmów dźwiękowych, w języku japońskim spotkamy jeszcze setki, jeżeli nie tysiące słów o podobnej, prostej budowie i zróżnicowanym znaczeniu; używanych w codziennych sytuacjach w języku mówionym, a także w literaturze. Ogólnie rzecz biorąc, różne symbolizmy pojawiają się licznie wszędzie tam, gdzie w grę wchodzi gra świateł, naśladowanie dźwięków, różne typy ruchu i różne zmiany stanów obarczone jakimś ładunkiem emocjonalnym, głosem krytyki lub nutą zdumienia. Symbolizmy dźwiękowe łączą się z partykułą to i czasownikiem suru lub innymi czasownikami. Niektóre z nich tworzą wyrażenia o stałej konstrukcji i idiomatycznym charakterze, np. pinto konai - "nie mieć zielonego pojęcia, nie przychodzić do głowy", patto shinai "nie zachwycać kogo/czego"; "szału nie ma". Czasami tworzą też stałe połączenia z samym czasownikiem suru i stają się typowymi czasownikami o odrębnym znaczeniu, jak w przypadku "chin suru" - "gotować w kuchence mikrofalowej". Warto więc pamiętać, że japońskie wyrazy dźwięko- i stanonaśladowcze występują nie tylko pod sakurami i nie tylko wiosną.

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

ciekawostka   wiosna   język japoński  

NASZE ARTYKUŁY

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy