Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kulinaria YAKIMONO – SMAŻENIE I GRILLOWANIE PO JAPOŃSKU

Yakiniku; źródło: NAVER Matome

18.12.2016 | 19:36
Autor: Laura Guździoł

Yakiniku, yakisoba, takoyaki... wiele jest japońskich potraw, zwierających w nazwie przedrostek lub przyrostek „yaki”. Wskazuje on na to, iż są one smażone bądź grillowane.

Japońska kuchnia przez wielu uznawana za jedną z najzdrowszych, posiada jednak sporą liczbę potraw, opierających się na smażeniu czy też grillowaniu, które generalnie nie są uważane za korzystne dla zdrowia. Dania poddawane tego typu obróbce termicznej mogą być określane ogólnym terminem brzmiącym yakimono (焼き物), czyli dosłownie „smażone/grillowane rzeczy” (oznacza on także „porcelanę”), przy czym część z nich zawiera również w swej nazwie prefiks lub sufiks „yaki” (焼き), który oznacza właśnie grillowanie i smażenie. Przykładami mogą być tutaj okonomiyaki i takoyaki, którym poświęciliśmy dwa osobne artykuły.

Jeśli mowa o podstawowym yakimono, to może być nim yakiniku (焼肉). Grillowane mięso wywodzące się z Korei stało się bardzo popularne w Japonii. W przeciwieństwie do zachodniego grillowania yakiniku zwykle przygotowuje się i zjada w pomieszczeniach, w domach czy też w restauracjach. Grill, gazowy bądź na węgiel, znajduje się najczęściej na środku stołu i każdy z uczestników posiłku smaży samodzielnie mięso (lub inne składniki), które znajdują się na talerzach do użytku wspólnego. Często równocześnie grilluje się także różne warzywa, m.in. cebulę, paprykę, bakłażana, grzyby. Najpopularniejszymi rodzajami mięs są pokrojone na niewielkie kawałki wieprzowina oraz wołowina. Takie danie może również zawierać różnego typu owoce morza. Mięso do yakiniku czasem jest wcześniej marynowane, a w niektórych przypadkach dopiero po usmażeniu macza się je w sosach. Bazują one na rozmaitych składnikach, najczęściej są to: sos sojowy, miso albo czosnek z olejem. Jako dodatek do yakiniku serwuje się ryż, zupę miso, różnego rodzaju sałatki czy pierożki gyoza, które również są poddawane smażeniu.

W domach najpowszechniejszym stosowanym typem grilla do przygotowania yakiniku jest shichirin (七輪), w którym do palenia stosuje się węgiel. Taki grill może być wbudowany w stół lub przenośny. Ten ostatni łatwo dostać w wielu sklepach w Japonii.

Z kolei yakisoba (焼きそば) to smażony makaron ze specjalnym sosem o tej samej nazwie (bardzo podobnym do tego, którym polewa się okonomiyaki) oraz różnymi dodatkami, najczęściej wieprzowiną i warzywami, jak m.in. kapusta, marchew, kiełki. Przystraja się go czasem majonezem, posypką aonori z suszonych wodorostów, peklowanym korzeniem czerwonego imbiru benishōga czy płatkami z ryby bonito – katsuobushi. Co może być mylące w nazwie yakisoba to „soba”, która oznacza makaron gryczany, jednakże w tej potrawie najczęściej stosuje się pszenny makaron w stylu chińskim. Yakisoba może stanowić danie główne, ale również przekąskę. Bardzo często sprzedawana jest ona podczas japońskich festiwali. Istnieją różne odmiany tego dania, jak między innymi gomoku yakisoba (z 5 dodatkami), katayakisoba (smażone w głębokim tłuszczu), fujinomiya yakisoba (m.in. z grubszego makaronu, smażone na tłuszczu zwierzęcym, często posypane płatkami rybnymi). Czasem można znaleźć także yakisoba-pan, czyli hot dogi z makaronem yakisoba zamiast parówki.

Yakisoba; źródło: No recipes

Yakitori (焼き鳥) to podobnie jak yakiniku grillowane mięso, z tą różnicą, że jego kawałki nadziane są na bambusowe patyki. Jednakże mimo tego, iż w nazwie występuje sufiks „tori”, czyli „ptak” lub „kurczak”, to nie zawsze do yakitori wykorzystywany jest drób. W ten sposób określać można również szaszłyki z innych mięs, np. wieprzowiny. Yakitori z jednej strony jest popularną przekąską towarzyszącą spożyciu napojów alkoholowych np. w barach typu izakaya, z drugiej natomiast to danie, w przygotowaniu którego w pełni wyspecjalizowały się wybrane restauracje. Wyróżnia się różne typy yakitori w zależności od wykorzystywanego mięsa, np. momo (udka), mune (piersi), kawa (skórki), hatsu (serce) itp. Jeżeli mowa o smaku potrawy, to typowo do wyboru są dwa: shio i tare. Pierwszy oznacza po prostu „słony”, a drugi można uzyskać dzięki zamarynowaniu mięsa w specjalnym sosie yakitori, składającym się najczęściej z sosu sojowego, alkoholi mirin i sake oraz cukru.

Yakitori; źródło: yakitorione.com

Z potraw, które w nazwie mają „yaki” w formie przedrostka, warto wspomnieć o teriyaki (照り焼き). Jest to metoda podawania pieczonego lub grillowanego (najczęściej) mięsa w specjalnym sosie o tej samej nazwie. Wytwarza się go z podobnych składników, co sos do yakitori, czyli z sosu sojowego, sake lub mirin, cukru oraz zazwyczaj z jeszcze jednego dodatku, który nie pojawiał się w poprzednio wspomnianych sosach – imbiru. Często taka marynata tworzy na powierzchni mięsa, czy innych produktów, swego rodzaju glazurę, co nieco wyróżnia ten rodzaj potrawy.

Tamagoyaki (卵焼き lub 玉子焼き) jest kolejnym smażonym daniem, omletem zawijanym w rolkę. Dodaje się do niego czasem sos sojowy lub cukier. Można nadać mu nieco inny smak poprzez bulion dashi, jednak wtedy taka potrawa ma już własną, odmienną nazwę – dashimaki tamago (出し巻き卵).

Tamagoyaki; źródło: washoku.guide

Warto również wspomnieć o jednej z nowszych metod podawania smażonych potraw, a mianowicie o teppan-yaki. Polega to na tym, że danie, np. stek, owoce morza czy makaron yakisoba, smaży się na oczach klienta na specjalnej „patelni” o nazwie teppan, którą można określić jako nagrzewający się blat wbudowany w stół. W taki oto sposób przygotowuje się też często okonomiyaki.

I choć wydawałoby się, że smażone potrawy w Japonii zawsze mają w swojej nazwie „yaki”, to nie jest to regułą. Przykładem mogą być chociażby wspomniane już wcześniej pierożki gyoza albo smażone w głębokim tłuszczu: panierowany kotlet katsu, a także kurczak karaage. O tym ostatnim pisaliśmy na łamach naszego dziennika w artykule o japońskich przekąskach spożywanych podczas picia alkoholu.

ŹRÓDŁA

The Daily Meal
Pogogi
WiseGeek
Japanese Cooking 101
Shizuoka gourmet
Just One Cookbook
Just One Cookbook 2
Food Republic
Ron of Japan
Japanese Cooking 101 2

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

kuchnia  

NASZE ARTYKUŁY

Rāmen z Hokkaido i Honsiu

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy