Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kulinaria DONBURI: MISKA PEŁNA WRAŻEŃ SMAKOWYCH

Gyūdon; źródło: yuiki1994.com

05.01.2017 | 16:01
Autor: Laura Guździoł

Donburi można krótko opisać jako miskę z górą ryżu, na szczycie której znajdują się różne dodatki, najczęściej warzywa, owoce morza lub mięso.

Donburi (丼 lub 丼ぶり), czytane czasem również jako domburi, to właściwie z japońskiego „miska”: porcelanowa, ceramiczna, gliniana czy też drewniana. To właśnie w takich dość sporych, głębokich miskach najczęściej podaje się danie o tej samej nazwie. Donburi-mono, don-mono oraz don są równoważne nazwie donburi. Wszystkie te wyrażenia określają miskę białego ryżu z różnego rodzaju dodatkami. Mogą to być warzywa, owoce morza, jajka, mięso w przeróżnych postaciach. Czasem dodaje się również sos.

Pojawienie sie potrawy donburi – a może raczej takiego sposobu podawania ryżu – datuje się na okres Edo (1603–1868). Stała się ona bardzo popularna wśród japońskiego społeczeństwa, między innymi dlatego że była łatwa w przygotowaniu i pożywna. Za najstarszy typ donburi uznaje się unagidon, czyli donburi z dodatkiem pieczonego węgorza. Jeszcze innym ze starszych rodzajów jest tendon – donburi z tempurą.

W dzisiejszych czasach donburi stało się również popularnym jedzeniem typu fast food, jadanym najczęściej w porze obiadowej lub nocą podczas spotkań alkoholowych. W Japonii otwarto nawet sieci barów szybkiej obsługi, które specjalizują się w donburi. Przykładami są Matsuya i Yoshinoya. 

Donburi, podobnie jak wiele innych japońskich potraw, ma różne odmiany. Dużo zależy od regionu, w którym danie jest przygotowywane, czy też od pory roku, jako że Japończycy lubią korzystać z sezonowych produktów. Poza donburi z typowo japońskimi składnikami istnieją również odmiany w stylu chińskim np. chukadon (zawierający smażone warzywa, mięso oraz owoce morza podane w specjalnym sosie) czy też koreańskim jak kimchidon (z dodatkiem koreańskiej ostrej kiszonej kapusty kimchi).

Kilka bardziej znanych typów donburi:

Oyakodon (oyako donburi)

Jego nazwę można dosłownie tłumaczyć jako „miska z rodzicem i dzieckiem”. Nazewnictwo wynika z tego, że potrawa zawiera zarówno mięso z kurczaka, jak i kurze jajko. Czasem jest to również łosoś i jego ikra. Mięso przed podaniem zwykle poddawane jest duszeniu w specjalnym bulionie rybnym z dodatkiem sosu sojowego, alkoholu mirin, cukru i sake. Natomiast jajko się tylko roztrzepuje i wlewa surowe do miski z gorącym ryżem. 

Gyūdon (gyūniku donburi)

Ten typ poza oczywistym ryżem zawiera cienkie kawałki wołowiny i cebuli w słodko-ostrym sosie na bazie m.in. sosu sojowego. Czasem dodaje się też surowe jajko lub czerwony peklowany imbir. Gyūdon wywodzi się z gyūmeshi, czyli sukiyaki podawanego na ryżu.

Tendon (tempura donburi)

Ryż przykryty rozmaitymi produktami w japońskiej panierce tempura z dodatkiem gęstego słodko-ostrego sosu. W tempurze podaje się między innymi ośmiornice, krewetki, słodkie ziemniaki, dynię i wiele innych.

Tendon z krewetkami i warzywami w tempurze; źródło: Quora

Katsudon (tonkatsu donburi)

W tym przypadku główny dodatek stanowi smażony na głębokim tłuszczu panierowany kotlet wieprzowy tonkatsu. W tej odmianie do ryżu można dodać surowe jajko. Istnieją jeszcze inne odmiany zależnie od mięsa, które wykorzystano. Ten typ wywodzi się z epoki Taishō (1912–1926), czyli pojawił się stosunkowo niedawno.

Katsudon; źrodło: Retrip

Kaisendon (kaisen donburi)

Jest to donburi z owocami morza różnego rodzaju. Mogą to być między innymi krewetki, mięso kraba, łosoś, ośmiornica czy nawet ikra. Często dodaje się również odrobinę wasabi. W zależności od tego, jakie owoce morza dodano, ten typ donburi może nosić inną nazwę np. tekkadon (ze świeżym tuńczykiem). 

Unadon (unagi donburi)

To po prostu ryż z grillowanym węgorzem w sosie z dodatkiem sosu sojowego, mirin, sake i cukru. Na wierzchu często posypywany przyprawą sanshō, czyli japońskim pieprzem.

Karēdon (karē donburi)

Ryż polany gęstym sosem curry, najczęściej z kawałkami ziemniaków, marchewki, cebuli oraz wołowiny. Bardzo podobny do potrawy karē raisu.

Soborodon (soboro donburi)

Analogicznie do typu oyakodon, poza ryżem głównymi składnikami są mięso kurczaka i jajka kurze, jednakże podane w zupełnie inny sposób. Mięso w tym wypadku jest mielone i usmażone. Natomiast jajko w przeciwieństwie do oyakodon nie jest surowe. Częstym dodatkiem jest również zielony groszek lub zielona cebulka.

Różne typy donburi; źródło: unazuki-suginoi.jp

Przedstawione donburi zdecydowanie nie zamykają listy, gdyż, jak wcześniej wspomniano, jest ich bardzo dużo i powstawały na przestrzeni kilkuset lat. Część cieszy się większą sławą, część mniejszą: jako jedne z bardziej popularnych można wymienić oyakodon, gyūdon oraz kaisendon. Prostota donburi sprawia, że można je szybko przygotować, a i w Japonii nie brakuje miejsc, w których serwują ich przeróżne odmiany.

ŹRÓDŁA

Japan Guide
Wise Geek
Only Native Japan
Like Japan
Donburi
Mensore Girl

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

kuchnia  

NASZE ARTYKUŁY

Tamago – jajko w Japonii

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy