Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kultura ZAPAŚNICY SUMO A MODLITWA O OBFITE PLONY – „CIELESNOŚĆ W KULTURZE JAPONII. T. 2: RELIGIA, HISTORIA I SZTUKA ”

Okładka książki; źródło: wydawnictwo-japonica.pl

13.07.2017 | 18:20
Autor: Małgorzata Piss

Co łączy zapaśników sumo z wierzeniami shintō? I czym jest taniec kagura? Tego wszystkiego można się dowiedzieć z drugiego tomu naukowej publikacji z cyklu „Cielesność w kulturze Japonii”.

Książka koncentruje się na tematyce cielesności w duchowości, sztukach wizualnych i różnych aspektach historycznych. Całość składa się na ciekawy przegląd naukowych tekstów analizujących tematykę ciała pod kątem konstruktów społeczno-kulturowych. Recenzje pozostałych tomów z serii „Cielesność w kulturze Japonii” można przeczytać w naszym dzienniku („Tom 1: Media i społeczeństwo” oraz „Tom 3: Literatura i język”). Publikację, składającą się na drugą część z serii, opatrzono wstępem Agnieszki Kozyry i podzielono na dwie części: „Religie w Japonii” oraz „Historia i sztuka Japonii”. Poprzez krótkie wprowadzenie można w szybkim tempie zapoznać się z meritum treści przekazywanej w poszczególnych artykułach.

Zamieszczone teksty są zróżnicowane – ich tematyka przedstawia zarówno zagadnienia bardziej znane i ogólnodostępne, jak również te, które są aspektami o charakterze niszowym w powszechnej myśli społecznej. Dużym plusem publikacji jest rzetelne, naukowe, a zarazem profesjonalne zagłębienie się w analizę danego tematu. Dzięki temu możemy pojąć intrygujące, a jednocześnie niezrozumiałe przez Europejczyków kwestie dotyczące stosunku Japończyków do cielesności. Doskonałym przykładem takiego tekstu, który trafnie i rzetelnie wyjaśnia mentalność i religijność mieszkańców Kraju Kwitnącej Wiśni, jest artykuł Agnieszki Kozyry pt. „Stosunek do ciała w shintō, rodzimej religii Japonii ”. Rozprawa ta tłumaczy stosunek Japończyków do seksualności człowieka, która nie jest pojmowana jako grzech, ale jako afirmacja życia i związany z nią kult płodności. Jak możemy czytać w tekście:

Właśnie ze względu na sakralny wymiar seksualności wierzono, że płodność w świecie ludzi pobudza płodność ziemi i zapewnia obfite plony.

Taka naukowa analiza wyjaśnia osobie wychowanej w zachodniej kulturze różnice w pojmowaniu tego typu zagadnień przez Japończyków, co sprawia, że lektura pozycji jest ciekawa i mimo swojej naukowej formy potrafi mocno przykuć uwagę przeciętnego czytelnika.

W części pierwszej publikacji zostały zebrane artykuły o tematyce religijnej. Można tu zapoznać się z kwestią podejścia do ciała i duchowości w wierzeniach shintō, dowiedzieć się, czym jest taniec kagura w obrzędowości shugendō (Droga Górskiej Ascezy), czy zaznajomić się z tematyką Shikoku henro (pielgrzymka po osiemdziesięciu ośmiu sanktuariach wyspy Sikoku). W tej części publikacji nie zabrakło również artykułu analizującego fenomen praktyki sokushinbutsu („buddy w obecnym ciele”) w świetle podstawowych założeń tradycyjnej medycyny chińskiej. Autorka, Marta Trojanowska, rozpatruje w nim aspekt realizacji ideału „wiecznego życia”, w tym osiągnięcia ponadczasowej istoty oświecenia, gdzie ciało nie ulega rozkładowi.

Druga części publikacji została poświęcona aspektom historii i sztuki Japonii. Został w niej omówiony problem cielesności cesarza Meiji (1852-1912, na tronie 1867-1912), który traktuje o dwóch ciałach władcy: naturalnym i wspólnotowym. Ponadto z tej części publikacji można dowiedzieć się o tym, jakie było podejście do cielesności w sztuce drzeworytniczej ukiyoe. Autor w artykule zwraca uwagę na różnice percepcji ciała w sztuce zachodniej i japońskiej. Bardzo ciekawy artykuł dotyczy japońskich zapasów sumō, które mają wiele wspólnego z wierzeniami shitō. Pojedynki zapaśników zostały bowiem włączone do obrzędowości tej religii jako ofiara dla bóstw i prośba o szczodre plony. Nie zabrakło również tekstu o akcie w nowoczesnym malarstwie japońskim oraz o nurcie erotic grotesque nonsense w tamtejszej sztuce erotycznej.

Jak widać, zamieszczone w publikacji teksty są bardzo mocno zróżnicowane tematycznie, aczkowiek utrzymują się w nurcie przewodnim, jakim jest japońska forma percepcji aspektu cielesności. Każdy tekst jest poświęcony innej problematyce, dzięki czemu odbiorca ma możliwość zapoznania się z wieloma zagadnieniami. Niektóre teksty (jak np. „Stosunek do ciała w shintō, rodzimej religii Japonii ” Agnieszki Kozyry) są przystępniejsze w odbiorze dla przeciętnego czytelnika, który nie posiada wykształcenia akademickiego. Jednakże część z opublikowanych artykułów (w tym np. „Rola ciała w praktyce religijnej w ujęciu Dōgena” Macieja Kanerta) może już sprawić trudność w czytaniu ze zrozumieniem odbiorcy niezaznajomionemu z formą i specyficznym językiem tekstów o charakterze naukowym.

Każdy artykuł opatrzony został bibliografią, a każda strona, w razie potrzeby – przypisami, co składa się na rzetelne źródło informacji, umożliwiające odbiorcy uzyskanie wskazówek w razie potrzeby dalszej eksploracji tematu. Poprzez krótką analizę biogramów autorów od razu można zauważyć, że publikacja promuje młodych naukowców, co składa się na rozwój nauki. Spis treści zamieszczony na samym początku książki pozwala sprawnie odnaleźć interesujący czytelnika tekst, a miękka okładka i solidne szycie sprawiają, że pozycja jest wygodna w użyciu. Opublikowanie uwag redakcyjnych pomaga w poprawnym odczytywaniu wyrazów japońskich, a zamieszczony na samym końcu indeks wybranych pojęć, nazwisk i tytułów japońskich pozwala na szybkie odnalezienie interesującego nas zagadnienia.

 „Cielesność w kulturze Japonii. Tom 2: religia, historia i sztuka” jest publikacją wartą polecenia. Pozwala w kompetentny sposób zrozumieć odbiorcom wychowanym w kulturze zachodniej różnice w pojmowaniu ludzkiego ciała przez Japończyków. Teksty wchodzące w skład publikacji wyjaśniają ciekawe i ważne aspekty wyrażania cielesności w japońskiej duchowości, sztuce i historii. 

____________________________________________________

„Cielesność w kulturze Japonii. T. 2: religia, historia i sztuka ”

Redakcja naukowa: Agnieszka Kozyra, Iwona Kordzińska-Nawrocka

Wydawnictwo Japonica; Polska Fundacja Japonistyczna; Katedra Japonistyki Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego

Warszawa 2016

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

sztuka   literatura   religia  

NASZE ARTYKUŁY

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy