Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kultura BOŻE NARODZENIE PO JAPOŃSKU

Choinka wystawiona w Osace w 2014; WikimediaCommons

21.12.2017 | 11:47
Autor: Julian Marcinów

Choć niewiele osób pamięta o korzeniach Bożego Narodzenia, ostatnie dekady przyniosły gwałtowną popularyzację jego obchodów w Japonii.

Boże Narodzenie. Okres, w którym życie wielu Polaków zwalnia. Jest okazja, by spędzić czas z najbliższymi, oderwać się od codzienności, na chwilę odetchnąć. Święta przenikają większość sfer naszej codzienności. Widoczne są w telewizji, Internecie, na ulicach, w miejscach pracy. A w Japonii? To przede wszystkim okazja do dobrej zabawy.

Należy mieć na uwadze, że w Kraju Kwitnącej Wiśni te święta mają wymiar przede wszystkim komercyjny. Według dostępnych z różnych źródeł statystyk wyznawcy chrześcijaństwa stanowią szczątkowy procent obywateli Japonii, organizowane przez różne chrześcijańskie związki wyznaniowe nabożeństwa nie przyciągają szerszych grup, niektóre osoby nie są nawet świadome prawdziwego podłoża tradycji świątecznych. To przede wszystkim sezon komercyjny, stopniowo zyskujący popularność na przestrzeni poprzednich dekad za sprawą intensywnej wymiany kulturowej z Zachodem, głównie Stanami Zjednoczonymi. Pierwsze oznaki nadchodzącego święta pojawiają się zazwyczaj krótko po Halloween. W sklepach dostępne stają się związane z nadchodzącymi świętami słodycze czy napoje. W telewizji powoli zaczynają nieśmiało pokazywać się reklamy i programy o tematyce świątecznej. Tokijski Disneyland i osakijskie Universal Studios Japan zaczynają organizować dla swych gości efektowne widowiska o tematyce świątecznej.

Choinka w Universal Studios Japan; źródło: masatsu/flickr

Jednym z bardziej charakterystycznych elementów kojarzonym ze zbliżającymi się świętami są iluminacje eksponowane w wielu miejscach porozrzucanych niemal w każdej prefekturze Japonii, eksponowane zazwyczaj od początku grudnia lub drugiej połowy listopada do okresu noworocznego. Wśród najpopularniejszych tego typu instalacji warto wymienić Kobe Luminarie – choć samo wydarzenie zostało pomyślane jako sposób na uczczenie pamięci ofiar trzęsienia ziemi z 1995 roku, przez wielu kojarzone jest właśnie z sezonem zimowo-świątecznym, co roku odwiedzane jest przez rzesze turystów właśnie ze względu na specyficzny klimat. Bezpośrednio związane z sezonem świątecznym są za to Osaka Hikari Rennaissance, pokazy świetlne na osakijskiej wyspie Nakanoshima i fasadach tamtejszych budynków. Przebywając w Tokio, warto odwiedzić Midtown Christmas – organizowaną wokół stacji Roppongi sieć instalacji świątecznych oraz Caretta Shiodome, gdzie prezentowana jest nie tylko pokaźnych rozmiarów iluminacja powstała wyłącznie przy użyciu LED, ale też projekcje na zewnątrz budynku. Wśród innych popularnych iluminacji, warto wyróżnić te prezentowane w Huis Ten Bosch – mieszczącym się w prefekturze Nagasaki parku stylizowanym na historyczne części holenderskich miast oraz w prefekturze Iwate, na ulokowanej niedaleko Morioki farmie Koiwai, gdzie zwiedzający mogą cieszyć się nie tylko rozległymi i rozbudowanymi iluminacjami, ale i pokazem fajerwerków oraz możliwością spróbowania europejskiej kuchni świątecznej. Innym, stopniowo zyskującym na popularności, trendem są targi bożonarodzeniowe, w tym największy z nich, sponsorowany przez niemiecką Agencję Turystyczną i współorganizowany przez Ambasadę Niemiec, targ w tokijskim parku Hibiya.

Nagranie prezentujące Kobe Luminarie; źródło: Atsushi Y/YouTube

Iluminacje świąteczne na dworcu w Nagoi; źródło: rumpletaser/flickr

Właściwe obchody Bożego Narodzenia w Japonii zaczynają się często już w tygodniu poprzedzającym święta. Wtedy przypada punkt kulminacyjny okolicznościowych wyprzedaży, a szkoły, firmy i lokale gastronomiczne organizują imprezy tematyczne. „Właściwe” obchody świąt przypadają na 24 i 25 grudnia, nie ma w tym okresie żadnego święta państwowego. W oczach wielu osób jest to czas przeznaczony przede wszystkim dla par, które spędzają ze sobą wolny czas i wymieniają się prezentami. To okres, w którym rezerwację w hotelu czy restauracji należy zaplanować z dużym wyprzedzeniem, również wspomniane wyżej iluminacje świąteczne tłumnie odwiedzane są przez spacerujące pary. Interesującym fenomenem jest świąteczna depresja, która dotyka młodych ludzi przygnębionych faktem braku drugiej połówki oraz moda na intensywniejsze poszukiwania partnera przede wszystkim celem oszczędzenia sobie negatywnych konsekwencji presji społecznej. Wśród rodzin z dziećmi spopularyzował się zwyczaj wspólnych świątecznych obiadów oraz obdarowywania najmłodszych podarunkami od św. Mikołaja (znanego z angielskiego jako Santa-san, Santa-kurosu lub po prostu Santa), część z nich decyduje się – wzorem podpatrzonych w kulturze Zachodu modeli – na wspólny świąteczny posiłek. Niektóre osoby planują spędzić święta na jednej z licznych imprez klubowych organizowanych wtedy w większych miastach, niekiedy na ulicach dostrzec można też osoby bawiące się w sposób zbliżony do Halloween – imprezowiczów przebranych w kojarzone z Bożym Narodzeniem kostiumy reniferów, śnieżynek czy Świętego Mikołaja.

Wśród tradycyjnych japońskich potraw wigilijnych, obok limitowanych edycji słodyczy sprzedawanych w okresie poprzedzającym święta, dominują dwa charakterystyczne elementy. Ciasto, znane jako kurisumasu kēki, składające się z warstw miękkiego biszkoptu, bitej śmietany, truskawek i lukru. Zdaniem antropologa Hideyo Kongayi popularyzacja konsumpcji świątecznego ciasta wiąże się z odrodzeniem Japonii po kryzysie związanym z przegraną podczas II wojny światowej. Przygotowywane z niegdyś drogich i trudno dostępnych składników ciasto stało się dla wielu symbolem poprawy ogólnej sytuacji życiowej i zbliżeniu go do takiego, jakie obserwować można było u Amerykanów.

Japońska kartka świąteczna z tradycyjnym ciastem; źródło: Wikimedia Commons

Ogromnym powodzeniem cieszy się smażony kurczak. Popularyzacja tego dania jest bezpośrednio związana z efektywną kampanią marketingową sieci restauracji szybkiej obsługi KFC. Uruchomiona w 1974 stanowiła rozwinięcie wprowadzonego kilka lat wcześniej pomysłu Takeshiego Okawary, zarządcy pierwszej restauracji sieci uruchomionej w Japonii i późniejszego dyrektora całej sieci na terenie kraju. Pierwotna idea zaprezentowania obiadu bożonarodzeniowego, w którym tradycyjnego w Stanach Zjednoczonych indyka zastępuje kurczak, została zamieniona w ogólnokrajową akcję reklamową pod hasłem kurisumasu ni wa kentakkii (w wolnym tłumaczeniu: KFC na Święta), która okazała się ogromnym sukcesem i po dziś dzień gwarantuje sieci ogromne powodzenie w okresie świątecznym, zdaniem niektórych była jednym z głównych napędów popularyzacji obchodów świąt w całym kraju. Niektóre restauracje ze względu na ogromne zainteresowanie wprowadzają tymczasowo system rezerwacji na zestawy, a specjalne okazyjne dania zostają wprowadzone do oferty – w niektórych latach nawet wraz z towarzyszącym potrawom z kurczaka winem. Dzięki sukcesowi KFC, podobne dania w okresie świątecznym stara się wprowadzić wiele innych lokali gastronomicznych.

Jedna ze świątecznych reklam KFC; źródło: Tom Barker/YouTube

26 grudnia większość ozdabiających japońskie ulice choinek, figur Świętego Mikołaja czy reniferów znika. Pozostają rozwieszone lampki i iluminacje, które często utrzymują się do stycznia, a nawet lutego. Po świętach pozostaje wspomnienie, Japończycy zaczynają przygotowywać się do celebracji noworocznych, a machina promocyjna stopniowo przygotowuje się do kolejnego zapożyczonego z Zachodu święta – walentynek.

ŹRÓDŁA

The Salt
Japan Centre
Tofugu
Japan Attractions
Japan Guide
Japan Cheapo
Koiwai
Onmark Productions
Facts and Details
Business Insider
TV Tropes
Wowsabi
The Culture Trip
Japan Magazine
whychristmas.com
Huffington Post

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

święta   tradycja  

NASZE ARTYKUŁY

Muminkomania w Japonii

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy