Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Społeczeństwo ZDERZENIE KULTUR. RECENZJA KSIĄŻKI „ZA TOBĄ” KELLY LUCE

Okładka książki; źródło: Foksal Grupa Wydawnicza

22.01.2018 | 22:08
Autor: Ewelina Turek

Podróż pomagająca odnaleźć siebie, ale i odkryć sekrety z przeszłości... Co dokładniej spotkało główną bohaterkę?

„Za tobą” to debiutancka powieść psychologiczna napisana przez amerykańską autorkę Kelly Luce, która studiowała kognitywistykę na Northwestern University w Stanach Zjednoczonych. Autorka napisała wcześniej zbiór opowiadań, ale jest to jej pierwsze dzieło wydane w Polsce. Akcja powieści rozgrywa się w USA i Japonii, co obrazuje osobiste doświadczenia autorki, która mieszkała w obu tych miejscach.

Książka opowiada o Rio Silvestri wiodącej normalne życie w Ameryce: ma udane małżeństwo, nastoletnią córkę, pracuje jako pielęgniarka, jest zapaloną biegaczką. Relacja z mężem i córką Rio oraz etyczność pracy jako pielęgniarki zostaną jednak wkrótce poddane próbie. Rodzina nie wie, że Rio, pół-Amerykanka i pół-Japonka, która do osiągnięcia pełnoletności mieszkała w Japonii, ukrywa przed nimi swoją przeszłość. Co więcej w Kraju Kwitnącej Wiśni Rio była znana jako Chizuru Akitani, córka sławnego skrzypka zwanego „skarbem narodowym”. Przeszłość wpływa na życie rodzinne Rio, gdyż bohaterka ucieka od problemów, zamiast się z nimi zmierzyć. Książka zaczyna się od wycinka prasowego oraz niejasnej opowieści na temat przeszłości głównej bohaterki opisanej z jej perspektywy. Brak szczegółów w historii bohaterki sugeruje, że sama Rio stara się odciąć od tych wydarzeń. W miarę rozwoju akcji kolejne informacje są podawane do wiadomości czytelnika. Następnie powieść przenosi się do teraźniejszości, gdzie kobieta otrzymuje paczkę z Japonii, w której znajduje się informacja o śmierci jej ojca, list od niego, jego smyczek oraz banknot o wartości dziesięciu tysięcy jenów złożony tak, aby przypominał motyla. Staje się to punktem zapalnym dla rozwoju akcji, gdyż Rio mimo obaw dotyczących przeszłości, postanawia polecieć do Japonii na pogrzeb ojca. List napisany po japońsku będzie jej później sprawiał problemy, bo bohaterka opuściła kraj swojej młodości ze słabą znajomością jego języka, a nie wszyscy będą chcieli, aby dowiedziała się więcej na temat przeszłości. Dzięki podróży do Japonii Rio będzie mogła wypełnić luki w znanej, lecz wypieranej historii swojego życia.

Książka obrazuje podróż fizyczną oraz duchową bohaterki, która pomoże jej zaakceptować i zrozumieć siebie. W powieści pojawiają się zaskakujące wątki, zwroty akcji, które sprawiają, że czytelnik zostaje wciągnięty w lekturę. Nawet pozornie spokojna wizyta w domu z dzieciństwa znajduje zaskakujące zakończenie. W niektórych momentach razi brak wyczucia Rio w kontaktach z innymi, na przykład gdy bohaterka wprasza się na prywatną pielgrzymkę swojej byłej nauczycielki. Wydarzenie to jest motorem do dalszego rozwoju fabuły, której kluczowym elementem jest przemiana wewnętrzna bohaterki. Oprócz podróży, drugim motywem przewodnim jest śmierć towarzysząca Rio od pierwszej strony. Powieść pozwala zaobserwować, jak śmierć osób z otoczenia bohaterki kształtuje jej życie i zmienia jego tory. Różne jej oblicza zmuszają czytelnika do przemyśleń. Czy będąc na miejscu Rio, dokonalibyśmy podobnych wyborów?

Równie ważne dla rozwoju powieści są kontakty międzyludzkie uwarunkowane uprzedzeniami: Japończyków względem obcokrajowców oraz osób mieszanej krwi, czyli tzw. hafu, Amerykanów względem Japończyków. Uprzedzenia prowadzą do dyskryminacji i stają się katalizatorem do przemyśleń bohaterki, ale również przyczyną wielu zachowań istotnych dla fabuły. Akcja japońskiej części książki umiejscowiona jest na prowincji, na mniejszej wyspie archipelagu japońskiego Sikoku. Mieszkanie na uboczu prowadzi do braku kontaktów autochtonów z „obcymi” i jak widać w „Za tobą”, wpływa nawet na zachowanie sprzedawcy ze sklepu dla pielgrzymów. Powieść skupia się jednocześnie na uprzedzeniach Japończyków względem osób z zagranicy. Autorka przez pewien czas mieszkała w Japonii, gdzie najprawdopodobniej doświadczyła tego typu dyskryminacji, co później stało się inspiracją dla jej powieści. Sama Japonia przedstawiona została jako: z jednej strony – fascynujące miejsce, ale z drugiej – kraj wrogi bohaterce z powodu uprzedzeń. Większość Japończyków patrzy na bohaterkę przez pryzmat swoich oczekiwań względem Amerykanki, hafu.

Treść powieści można podzielić na dwie części: japońską i amerykańską. W części japońskiej pojawiają się japońskie słowa związane z kulturą tego kraju, takie jak: honne i tatemae. Honne to w uproszczeniu prawdziwe zamiary oraz myśli osoby, a tatemae to jej oficjalna pozycja w danej sprawie. Ponadto japońskie imiona i nazwiska zostały zapisane w kolejności charakterystycznej dla tego kraju, czyli najpierw nazwisko, a następnie imię. Elementy kultury Kraju Kwitnącej Wiśni stają się dość istotne i pomagają zrozumieć działania postaci nawet takiej jak stewardesa, dlatego też wszystkie zapożyczenia są wytłumaczone przez autorkę w tekście. Dzięki temu „japońska” część książki staje się przystępna w odbiorze. Czytelnik nie spędzi więc zbyt wiele czasu, zastanawiając się nad zawiłościami kultury japońskiej.

Docelowym odbiorcą książki jest osoba pochodząca z kraju anglojęzycznego. W związku z tym w części amerykańskiej autorka nie tłumaczy elementów z tego kręgu kulturowego. Tłumaczka dla łatwości odbioru nie dodawała przypisów, ale w niektórych przypadkach mogłyby poprawić zrozumienie tekstu, choćby w przemyśleniach Rio na temat zachodniej potrzeby „zamknięcia” spraw (closure).

„Za tobą” zostało wydane przez wydawnictwo WAB w 2017 roku, a przetłumaczone z angielskiego przez Dorotę Konowrocką-Sawę. Książka ma elegancką miękką oprawę, nastrojową okładkę, którą można wielorako interpretować. Przedstawia kobiecą postać w lesie, nad jej głową znajduje się księżyc wykonany z innej faktury i przepołowiony czerwoną linią. Pierwsze wydanie ma niewiele ponad 330 stron, więc zaginana okładka pomaga w lekturze. „Za tobą” jest z powodu swojej długości oraz przystępnego języka przyjemną lekturą, którą można pochłonąć nawet w jedno popołudnie.

Podsumowując, „Za tobą” to książka dla osób lubiących powieści psychologiczne, w których zobrazowany jest stopniowy rozwój postaci, a akcja szybko postępuje. Pozycję tą łatwo i przyjemnie się czyta, co kontrastuje z niełatwą tematyką związaną ze śmiercią oraz uprzedzeniami. We wciągający sposób pokazuje zderzenie kultury amerykańskiej z japońską. Należy mieć na uwadze, że w tego typu publikacji świat przedstawiony kreują subiektywne doświadczenia autorki, jednak z pełnym przekonaniem można ją polecić osobom, które chcą poczytać również o „ciemnych stronach” Japonii.

Za tobą

Autor: Kelly Luce

Wydawnictwo: W.A.B.

Miejsce i rok wydania: Warszawa, 2017

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

literatura  

NASZE ARTYKUŁY

Muminkomania w Japonii

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy