Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kulinaria AZJATYCKI CYTRUS YUZU

Owoce yuzu; źródło: Wikimedia Commons

11.02.2018 | 16:01
Autor: Laura Guździoł

Yuzu to cytrus uprawiany gównie w Japonii i Korei, który ma wiele zastosowań w kuchni i medycynie tychże krajów.

Historia yuzu rozpoczęła się w Chinach, a w Japonii owoc ten pojawił około VIII wieku. Wtedy też japońscy farmerzy zaczęli jego uprawę głównie w celach zdrowotnych i kulinarnych. Do dziś yuzu najczęściej uprawiane jest w Chinach, Korei i Japonii.

Yuzu o różnych porach roku

Wiosną, między kwietniem a majem, na drzewie yuzu pojawiają się białe kwiaty. Następnie od czerwca do sierpnia rosną owoce, które w tym czasie są zielone (można już wtedy je spożywać). Jednak dopiero pod koniec roku yuzu dojrzewa i zmienia kolor na złocistożółty.

Owoc yuzu; źródło: Wikimedia Commons

W smaku owoc jest kwaśny, w zawiązku z czym zazwyczaj nie spożywa się go samego, podobnie jak cytryny. Yuzu ceniony jest za swój niezwykły, mocny, cytrusowy zapach. Można go wykorzystywać na wiele różnych sposobów, m.in. w celach spożywczych, gdzie szczególną wartość mają jego sok i skórka, pestki natomiast  są ważne w medycynie i branży kosmetycznej.

Yuzu dla zdrowia

Jedną z największych zalet tego owocu jest wysoka zawartość witaminy C, prawie trzykrotnie większa niż w cytrynie, dzięki czemu warto go spożywać w celu zwiększenia odporności. Jest bogaty w antyoksydanty, a więc może przyczyniać się do spowolnienia procesu starzenia się organizmu. W dodatku w japońskiej tradycyjnej medycynie naturalnej stosowano pestki yuzu w przypadku problemów skórnych, takich jak swędzenie czy podrażnienie.

W Japonii istnieje tradycja gorących kąpieli z dodatkiem owoców yuzu, które uważa się za zdrowotne – zwiększające odporność na choroby, jak przeziębienie i grypa oraz poprawiające stan skóry. Olej z Yuzu nadaje skórze gładkość i efekt relaksacji, między innymi dzięki zawartości substancji zwanej nomiliną. Co więcej, przyjemny, cytrusowy zapach, który potęgowany jest gorącą wodą, może pomagać w odprężeniu ciała.  

Będąc w Japonii, szczególnie zimą, można spotkać się z gorącymi kąpielami z yuzu głównie na wyspach Sikoku i Kiusiu oraz w rejonie Kioto.

Yuzu w kuchni

Sok yuzu – z owoców yuzu wyciska się sok, który można znaleźć w butelkach w japońskich sklepach. 

Napoje – na bazie yuzu powstają różnego rodzaju napoje, również alkohole np. wino, a także herbata.

Ocet yuzu – sok z yuzu z dodatkiem np. soli stosowany w marynatach i dressingach.

Ocet yuzu; źródło: Wikimedia Commons

Ponzu – mieszanina soku z yuzu i najczęściej sosu sojowego, w której można marynować między innymi mięso i ryby.

Pasta z yuzu – powstaje ze skórki yuzu, papryki chilli i dużej ilości soli, dzięki czemu łączy w sobie trzy smaki: gorzki, ostry i słony; w Japonii zwana jest koshō i często podaje się ją przy sashimi i sushi.

Proszek z yuzu – powstaje ze sproszkowanej i wysuszonej skórki, można nim m.in. posypywać różne potrawy.

Marmolada – z yuzu wyrabia się marmoladę, którą nie tylko można smarować chleb, ale także stosować jako glazurę do mięsa czy warzyw.

Poza wymienionymi przykładowymi zastosowaniami yuzu, owoc ten jest też często wykorzystywany w różnego rodzaju produktach, takich jak słodycze czy przekąski. Przykładem bardzo popularnego w Japonii batonika, który doczekał się już wielu odsłon smakowych, a jedna z nich to yuzu, jest KitKat.

KitKat o smaku yuzu; źródło: flickr/Jeremy Hall

W przypadku słonych przekąsek, dodatek yuzu można było spotkać w limitowanej edycji ziemniaczanych pałeczek Jagariko firmy Calbee. Te chrupki przypominające frytki doprawiono solą i yuzu uzyskująć słono-cytrusowy smak.

Japońska wioska yuzu

Niewielka wioska Umaji znajdująca się w prefekturze Kōchi na wyspie Sikoku stanowi swego rodzaju centrum „kultury yuzu”. Kilkadziesiąt lat temu na terenie Umaji jej społeczność z Tōtanim Mochifumi na czele (późniejszym prezesem spółki rolniczej JA Umaji) odbudowała swoją gospodarkę, korzystając z lokalnego produktu – yuzu. Zamiast oddawać owoce wielkim firmom, zaczęto wytwarzać przetwory bazujące na yuzu we własnym zakresie. Dziś ich sos ponzu zwany Yuzu no Mura jest jednym z najpopularniejszych sosów tego rodzaju. Chętnie kupowanym towarem jest również Gokkun Umaji-Mura będący napojem uzyskiwanym z soku yuzu z dodatkiem miodu. Poza wspomnianymi produktami, JA Umaji sprzedaje jeszcze około 60 innych, a wioska stała się miejscem chętnie odwiedzanym przez turystów, którzy chcą się dowiedzieć w jaki sposób mieszkańcom udało się uratować gospodarkę bez kapitału zewnętrznego. 

Yuzu w Polsce

Jak już wspomniano, yuzu stanowi ważny owoc w krajach azjatyckich, zwłaszcza w Japonii i Korei, jednak nie jest jeszcze szczególnie popularny w Europie. Jak nietrudno się domyślić, w Polsce owoc ten jest bardzo trudno dostępny (a wręcz niemożliwy do kupienia w świeżej postaci), jednak można próbować szukać go w formie przetworzonej (sok, proszek, puree itp.) w sklepie specjalizującym się w sprzedaży azjatyckiej żywności.

ŹRÓDŁA

Yuzu Passion
Fine Dining Lovers
The Kitchn
Gourmet sleuth
SoraNews24
nippon.com

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

kuchnia   medycyna   rolnictwo  

NASZE ARTYKUŁY

Azjatycki cytrus yuzu

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy