Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

O kraju BEZUSTANNE ZMIANY, ROZWÓJ I KATAKLIZMY. RECENZJA KSIĄŻKI „TOKIO. BIOGRAFIA”

źródło:www.wuj.pl

11.01.2019 | 20:20
Autor: Małgorzata Piss

„Jedyne, co w Tokio pozostaje stosunkowo niezmienne, to geologia” można przeczytać w biografii stolicy Japonii z 2016 roku, którą napisał amerykański pisarz i fotoreporter Stephen Mansfield.

Stephen Mansfield w swojej publikacji wprowadza czytelników w kluczowe momenty historii Tokio, które ukształtowały współczesną Japonię. Autor przedstawia japońską metropolię jako miejsce, które po niezliczonych katastrofach naturalnych czy po przemianach społecznych i politycznych, musiało odbudować się na nowo. Mansfield zarysowuje niniejszą historię z perspektywy mieszkańców Tokio, w tym m.in. aktorów teatru kabuki, bezrobotnych roninów, kurtyzan, kupców i samurajów. Autor przybliża historię stolicy japońskiej od czasów jej powstania jako wioski rybackiej, aż do zdobycia rangi jednej z największych i najludniejszych metropolii współczesnego świata.

Książka została wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach serii „Mundus ”, która ukazuje najciekawsze, według wydawnictwa, zagraniczne tytuły literatury faktu. Pozycje z tej serii mają na celu przedstawić istotne problemy, nietypowe zjawiska i nietuzinkowe postacie. Zatem można uznać, że „Tokio. Biografia” słusznie została wydana w tej serii. Stephen Mansfield jest bowiem autorem licznych książek z gatunku literatury faktu dotyczących historii, religii, polityki i kultury. Współpracował z ponad 60 magazynami, gazetami i czasopismami na całym świecie. „Tokio. Biografia” to zapis jego fascynacji miszkańcami Tokio. W przedmowie autor pisze:

Niniejsza książka powstała między innymi jako odpowiedź na postrzeganie tokijczyków jako bezwolnych komórek lub naładowanych cząstek przepływających przez organizm miasta. Tokio żyje, tak jak każde wielkie miasto, dzięki obecności mocno zindywidualizowanych jednostek.

Dlaczego zatem biografia? Zwykle wiąże się ona z ciekawym opisem historii życia i działalności ponadprzeciętnej osobistości. Tokio, może nie reprezentuje jednej postaci, ale jego historię tworzyły (i wciąż tworzą) miliony osób, których determinacja, pasja i wewnętrzna siła jest niepowtarzalna. Czynnikiem wzmacniającym prawdomówność i zaangażowanie autora w tworzenie niniejszej publikacji jest jego obecność w przedstawionej treści w roli świadka:

O niektórych wydarzeniach z najnowszej historii mogę pisać jako ich świadek. Miałem niebywałe szczęście opuścić stację metra Kasumigaseki zaledwie kilka godzin przed zamachem dokonanym przez wyznawców japońskiej sekty religijnej, którzy rozpylili tam gaz bojowy sarin. Przebywałem w Tokio 3 marca 2011 roku, kiedy trzęsienie ziemi i tsunami nawiedziło okolice Fukushimy.

Autor chronologicznie przybliża czytelnikom historię Tokio, rozpoczynając od podania najważniejszych odkryć archeologicznych, najstarszych faktów historycznych oraz informacji dotyczących geografii terenu. Wraz z biegiem opowieści Mansfield zaznacza istotę roku 1590, kiedy to nastał początek Edo zainicjowany przez Ieyasu Tokugawę, którego autor przedstawia jako wizjonera i ojca Tokio.

W trakcie lektury Mansfield wielokrotnie podkreśla kluczowe znaczenie tokijczyków w powstaniu i rozwoju tego miasta, a zarazem odsłania ciemną stronę ich działalności i nie zawsze prawych poczynań. W pozycji można znaleźć m.in. bogate opisy ogrodów znajdujących się na terenie zamku, a zaraz po tym realistyczne przedstawienie okrutnych i bezlitosnych egzekucji czy kar cielesnych. Autor przybliża czytelnikowi historię rozwoju Tokio, ale także idące za tym konsekwencje. Przykładem takiego zabiegu jest informacja o napływie ludności, który świadczy o rozbudowie miasta, ale łączy się również z faktem, że większość mieszkańców została zmuszona do życia na skrajnie niskim (wręcz opłakanym) poziomie.

Dużym plusem publikacji jest rzetelne i naukowe zagłębienie się w analizę historii Tokio. Dzięki temu można pojąć intrygujące, a jednocześnie niezrozumiałe dla Europejczyków kwestie podejścia Japończyków do tradycji i aspektów historycznych. Dodatkowo Mansfield przytacza swoje przemyślenia na temat przedstawionych faktów, a dzięki swoim komentarzom, ułatwia ich zrozumienie. Profesjonalizm, którym wykazał się autor, wzbudza podziw. Skompresował on bowiem wiele źródeł w jedną publikację, co jest nie lada wyzwaniem. Co istotne, Mansfield nie zalewa odbiorcy datami, jak to bywa w podręcznikach od historii, skupiając się bardziej na opisie realiów panujących w poszczególnych okresach historycznych. Krótkie statystyki, ukazujące skutki kataklizmów naturalnych, mają na celu unaocznić katastrofalne skutki tragicznych incydentów. Dodatkową pomocą wizualną są czarno-białe ilustracje przedstawiające obiekty architektoniczne, postacie czy zabytki, których opisy zostały zamieszczone w treści książki.

Czytelnik może się jednak pogubić w sporym przypływie informacji, które przytacza autor. W szczególności w przypadku, gdy nigdy wcześniej nie miał do czynienia z historią Japonii. Dla mniej rozeznanych czytelników może to okazać się niezbyt lekka w odbiorze lektura. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż autor wybrał temat wymagający i trudny do opisania, można docenić jego twórczy wkład, żeby zawartość książki okazała się jak najbardziej przystępna dla możliwie jak najszerszego grona czytelników. Mansfield w publikacji przytacza wiele japońskich terminów, jak np. shirou-shitamachi, seppuku czy rōnin, tłumacząc na bieżąco ich znaczenie. Dodatkowo autor umiejscowia Tokio w kontekście sytuacji ogólnokrajowej i światowej. „Tokio. Biografia” to nie tylko obiektywne fakty, ale także zbiór barwnych opisów i ciekawostek:

Ieyasu Tokugawa zmarł w 1616 roku - tym samym, co William Shakespeare, i podobnie jak wielki bard zdążył za swego życia wiele osiągnąć. W roku 1650 liczba ludności Edo wynosiła już prawie pół miliona, co czyniło z niego największe miasto w Japonii.

Na początku każdego rozdziału autor zamieścił zwięzłe agendy zawierające skrót zamieszczonej treści. Taki zabieg, poza podanym na początku spisem treści, dodatkowo porządkuje informacje zawarte w publikacji. Format książki (20x14x2 cm) jest bardzo praktyczny, a jej lekkość (pomimo około 230 stron) sprawia, że pozycję można zabrać ze sobą wszędzie. Dodatkowo miękka okładka i solidne szycie gwarantują wygodę w użyciu. Co ciekawe, w książce został zawarty bardzo dokładnie przemyślany układ. Każdy rozdział ma bowiem mniej więcej tyle samo stron, co świadczy o świadomym sposobie tworzenia publikacji. 

Pozycja stanowi wartościowe i przystępne podsumowanie historyczne, które porządkuje informacje i wyjaśnia przebieg najważniejszych wydarzeń w historii Tokio. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że autor opisuje zdarzenia aż do 2011 roku, a także jako podsumowanie opisał własne przemyślenia na temat przyszłości Japonii, świadczy o jak najbardziej aktualnym i współczesnym charakterze publikacji. Książka bez wątpienia otwiera oczy na wiele spraw, które mogą się wydawać niezrozumiałe dla Europejczyków. Czytelnik, który nie zna epok i rozmaitych pojęć japońskich, może mieć problem przy odbiorze pozycji. Dlatego też przed rozpoczęciem lektury warto zapoznać się z podstawowymi faktami o Japonii. Pozycja ta może się również okazać wspaniałym uzupełnieniem przewodnika po Tokio, a także doskonałą publikacją dla osób, które już odbyły podróż do tej niezwykłej metropolii. 

____________________________________________________

Tokio. Biografia

Autor: Stephen Mansfield

Tłumaczenie: Maria Moskal

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2018

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

literatura   edukacja  

NASZE ARTYKUŁY

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Kitsune - japońskie lisy

Komu macha maneki-neko?

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy