Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kultura FUKUBUKURO – SZCZĘŚLIWE JAPOŃSKIE TORBY

Zdjęcie toreb fukubukuro; źródło: Wikimedia Commons

30.12.2018 | 18:50
Autor: Justyna Szumiec

Nowy Rok to dla Japończyków intensywny okres. Sprzątanie, gotowanie, trzeba też znaleźć nieco czasu na noworoczne wyprzedaże. Szaleństwo pogarsza wyścig po fukubukuro – tzw. szczęśliwe torebki.

31 grudnia w Japonii panuje wielki rozgardiasz. Wiele osób wraca z dużych miast do swoich rodzinnych miejscowości, więc aglomeracje wydają się opustoszałe. Ci, którzy w nich pozostają, mają dużo spraw do załatwienia przed końcem roku: sprzątają domy albo przygotowują specjalne noworoczne posiłki znane pod nazwą osechi ryōri. Na ulicach przed domami i biurami stają kadomatsu – dekoracje z sosny, śliwy i bambusa będące tymczasowymi domami dla toshigami – bóstw danego domostwa, a ostatni spóźnialscy spieszą się wysyłać nengajō – kartki noworoczne dla wszystkich znajomych i krewnych. Dlaczego akurat w Nowy Rok Japończycy dostają takiej gorączki? Cóż, jest to dla nich najważniejsze święto - moment zamknięcia większości spraw, uregulowania długów i świeżego startu.

Wreszcie, około północy ostatniego dnia roku w buddyjskich świątyniach rozbrzmiewa dokładnie 108 uderzeń olbrzymiego dzwonu. Nadchodzi styczeń, a wraz z jego początkiem pierwsza wyprawa do świątyni – hatsumōde, wręczenie dzieciom niewielkich sum pieniędzy znanych jako otoshidama i błogie lenistwo przez najbliższe trzy dni. Wspomniane tradycje ewoluowały przez wieki, sprawiając, że Nowy Rok jest w Kraju Kwitnącej Wiśni naprawdę wyjątkowym wydarzeniem. Wraz z nadejściem epoki olbrzymich domów handlowych oraz dzielnic mody, naturalnie wykształciły się kolejne, bardziej nowoczesne zwyczaje, kultywowane teraz przez młodych Japończyków.

Okres od 1 do 3 stycznia nazywany jest hatsuuri, co można przetłumaczyć jako „pierwszą sprzedaż". Przy okazji wejścia w nowy sezon sklepy pragną pozbyć się zalegającego u nich towaru. Wszędzie pojawiają się zatem ogromne wyprzedaże zachęcające tłumy klientów do odwiedzenia centrów handlowych. Wydawać by się mogło, że jest to wystarczająco wyczerpujące doświadczenie dla obydwu stron, by zrezygnować z innych sposobów promocji. Od pewnego czasu niezwykłą popularność zyskały jednak fukubukuro – szczęśliwe torby (po angielsku nazywane lucky bags). Słowo fuku oznacza szczęście, dobry los, a dalsza część to po prostu udźwięcznione fukuro – torebka, worek. Są to różnorodne, szczelnie zamknięte torby z tajemniczą zawartością wystawiane w sklepach na początku stycznia.

Kupując fukubukuro klient wie zwykle tylko dwie rzeczy: przedmioty w torbie to niesprzedany przez ostatni rok towar z danego sklepu, a faktyczna wartość wszystkich tych przedmiotów razem jest znacznie większa niż cena torby. Po zakupie wypakowuje się zawartość i wtedy wiadomo już, czy trafiło się na coś przydatnego, czy może kupiło się fukōbukuro (od fukō – nieszczęście) nieszczęśliwą torbę z rzeczami zajmującymi tylko miejsce. Pocieszenie przynosi myśl, że przynajmniej nie zapłaciliśmy za nasz kaprys fortuny. Przy odrobinie sprytu wymienimy gadżety i niepotrzebne ubrania z członkami rodziny albo użytkownikami Yahoo Auction i innych serwisów internetowych.

Każdy rok przynosi nowe pomysły sprzedaży i promocji. Nie trzeba już kupować kota w worku, teraz na rynku pojawiają się torby z przezroczystego materiału albo takie, do których dopięta jest lista zawartości (spoiler lucky bags). Niektórzy sprzedawcy wytwarzają specjalne, limitowane egzemplarze asortymentu dostępne jedynie w ramach fukubukuro. Jeszcze do niedawna po torby najbardziej prestiżowych sklepów, takich jak Shibuya 109, ustawiały się długie kolejki. Wspomniane centrum handlowe znane jest z tego, że na godziny przed otwarciem pojawia się tam tłum przeszło dwóch tysięcy ludzi. Przepychanki i ogólny chaos potęgują jeszcze wszechobecne wyprzedaże. Zgodnie z duchem czasu niedawno niektóre sklepy zaczęły oferować przedsprzedaż swoich toreb online. Osobom preferującym takie rozwiązanie udaje się uniknąć całego zamieszania.

Skąd jednak wzięła się ta nietypowa tradycja? Pierwsze wzmianki o tego typu torbach pojawiają się już w epoce Edo. Sprzedawcy zaczerpnęli inspirację z legendy o bogu, który nosił ze sobą sakwę wyładowaną szczęściem i zaczęli tworzyć własne jej warianty. Do pomysłu autorstwo zgłaszają liczne biznesy, m.in.: Echigoya (prekursor olbrzymiego sklepu Mitsukoshi), poprzednicy Matsuya Ginza i Daimaru. Warto jednak zanotować, że w żadnym przypadku produkt nie był sprzedawany wyłącznie w Nowy Rok. Obecnie jest to tradycja kojarzona właśnie z tym okresem, choć dokładne daty sprzedaży zależą już od danego sklepu. Polityka niektórych zezwala na sprzedaż jedynie określonej liczby toreb dziennie, by tłumy przyciągane były przez dłuższy czas.

Dla cudzoziemców moda na fukubukuro zaczęła się w dużej mierze dzięki japońskim vloggerom, którzy odpakowywali swoje torby na żywo. Gdy tylko odkryto popularność tego typu treści, na YouTube zaroiło się od noworocznych wideo z lucky bags w roli głównej. Jest w czym wybierać: od mody, poprzez jedzenie, kończąc na gadżetach z mangi i anime. Torby mogą zawierać dosłownie wszystko, o czym ktoś sobie zamarzy. Niedawno atrakcja przyjęła się nawet w restauracjach, dając podłoże do stworzenia experience fukubukuro – niespodziankom zawierającym bilety na koncert itp.

Odpakowywanie toreb fukubukuro; źródło:YouTube/KemushiChan ロレッタ

W czasach, gdy mało które dziecko wierzy w Świętego Mikołaja, a niespodzianki stają się coraz rzadsze, fukubukuro królują na rynku. Element zaskoczenia, ciekawość, radość z odpakowywania nieznanego prezentu – to wszystko sprawia, że coraz więcej osób ulega magii szczęśliwych toreb. Pozostaje tylko czekać, aż ta ekscytująca tradycja dotrze na Zachód.

ŹRÓDŁA

Timeout
Live Japan
Moshimoshi-Nippon
Japan Magazine
Odigo
Tripsavy
Japan Today
Translate Media

SYLWETKA AUTORA

NASZE ARTYKUŁY

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy