Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Recenzja MIĘDZY WSPÓŁCZESNOŚCIĄ A BUTOH. RECENZJA „WIZJI CIAŁA” TETSURO FUKUHARY

Okładka książki; źródło: e-teatr

11.04.2020 | 12:37
Autor: Krystian Karolak

Koncepcja ciała jako opowieści jest ukazywana w „Wizji ciała” przez pryzmat wspominania przeszłości i wejrzenia w przyszłość. Jaką rolę pełni w tym wypadku taniec wychodzący poza wszelkie tańce?

Od jakiegoś czasu na rynku polskim wydano kilka publikacji, dzięki którym czytelnicy mają okazję zapoznać się zarówno z tradycyjnymi tańcami japońskimi, jak i ze współczesnymi ich formami. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj butoh określany przez Kazuo Ohno – jednego z jego prekursorów – jako „taniec wychodzący poza wszelkie tańce”, któremu poświęcono uwagę m.in. w książkach: „Bunt ciała Hijikaty Tatsumiego” Aleksandry Capigi, Ankoku butō Hijikaty Tatsumiego teatr ciała w kryzysie” Katarzyny Julii Pastuszak, „Obecni ciałem. Warsztat polskich tancerzy butō” Magdaleny Zamorskiej oraz „Świat butoh Kazuo Ohno” Kazuo i Yoshito Ohno. Ostatnia publikacja Fundacji Pompka zatytułowana „Wizja ciała”, której autorem jest Tetsuro Fukuhara, okazuje się być nieco innym spojrzeniem na ten niezwykły taniec.

W swojej książce Tetsuro Fukuhara zawarł własne przemyślenia dotyczące zagadnień powiązanych z koncepcjami ruchu, ciała, a także butoh. Treść została podzielona na pięć części zatytułowanych odpowiednio: „Co to jest butoh?”, „Co to jest taniec przestrzeniowy?”, „Nowa myśl”, „Wzór „ciała przyszłości””, „Nowa rola sztuki” oraz „Epilog”, który dość zgrabnie podsumowuje wszystkie rozważania. W pierwszym rozdziale poznajemy krótką historię powstania butoh, wpływu na niego Hijikaty Tatsumiegi i Kazuo Ohno, a także poszczególne etapy rozwoju tego tańca, poczynając od zaistnienia dojrzałej jego formy w spektaklu „Zakazane kolory” (Kinjiki), a skończywszy na śmierci Hijikaty i atrofii tej formy sztuki. Kolejne rozdziały opisują z kolei: narodziny tańca przestrzeniowego określanego w publikacji jako „opowieść opartą na milionie hipotez”, potrzebę wprowadzenia nowej myśli łączącej nową teorię cielesności, technologii, ludzkości oraz kosmologii. Pojawiają się również treści dotyczące oddziaływania środowiska kosmicznego, istnienia społeczeństwa zinformatyzowanego oraz starzenia się ludzi i osiągnięcia inżynierii genetycznej.

Najbardziej rzucającą się w oczy kwestią jest przeplatanie się w książce treści przełożonych z języka japońskiego przez Igę Rutkowską na język polski oraz angielski. Współistnienie obu tłumaczeń może jednak niektórym czytelnikom przeszkadzać w odbiorze, ale to tylko jedna z niewielu niedogodności przy czytaniu tej książki. Całość czyta się bowiem bardzo dobrze. Styl, jakim posługuje się autor w celu formułowania własnych myśli, jest przystępny, a odwoływanie się do tematów współczesnych pozwala lepiej zrozumieć istotę samego tańca butoh oraz kierunku, w którym może on zmierzać. Na szczególną uwagę zasługują ostatnie dwa rozdziały wprowadzające przemyślenia Fukuhary związane z rolą współczesnych technologii. Wskazuje on chociażby na chęć stworzenia „nowego ciała” składającego się z: żywego ciała, alter ego w świecie rzeczywistym, w kosmosie oraz w sieci. Wraz z tą koncepcją poruszony zostaje temat stworzenia robota Asparosa – alter ego autora – wspierającego pamięć swojego twórcy, przechowującego wszystkie ruchy, lecz także uczącego się i nawiązującego bliższą relację. Ponadto, pojawia się również kwestia tzw. „snu o ewolucji” – terminu, który wyjaśniony został przez Fukuharę w odniesieniu do fikcyjnych postaci: Ikaya – siebie z przyszłości oraz Eleny – ukochanej z Marsa. Zwieńczeniem książki są natomiast zapiski z warsztatów realizowanych przez autora, komentarze odnoszące się do niektórych rozdziałów w książce, polecana przez autora literatura uzupełniająca dotycząca butoh oraz galeria zdjęć.

Reasumując, otrzymujemy pozycję będącą zapisem rozważań autora na temat tańca, a także jego miejsca we współczesnym świecie i oddziaływania nowoczesnej technologii. Wszystko zostało spięte w formie osobistych wspomnień Tetsuro Fukuhary, w których przeplatają się jego pytania, komentarze oraz refleksje dotyczące chociażby rozwoju butoh w taniec przestrzeniowy. Formuła przekazywania swoich przemyśleń i sposób narracji przyjęte przez autora są bardzo interesujące i umożliwiają przyjęcie innego punktu widzenia w stosunku do tego tradycyjnego tańca. Co więcej, w dość swobodny sposób sięga on również do dziedzin życia takich, jak chociażby wzornictwo czy robotyka, opisując przy ich pomocy zmiany zachodzące w roli, jaką przyjmuje na siebie tancerz. Pozycja z pewnością przypadnie do gustu osobom, które fascynują się nie tylko historią tańca butoh, ale też i poszukują odpowiedzi na pytanie dotyczące jego obecnego wymiaru.

_______

Wizja ciała

Autor: Tetsuro Fukuhara

Przekład z jęz. japońskiego: Iga Rutkowska

Wydawca: Fundacja Pompka

Miejsce i data wydania: Warszawa 2018

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

literatura   butō  

NASZE ARTYKUŁY

Serce Kiusiu – Fukuoka

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Kitsune - japońskie lisy

Komu macha maneki-neko?

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy