Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kultura ŚWIAT AJNÓW – OD BRONISŁAWA PIŁSUDSKIEGO DO SHIGERU KAYANO W TARNOBRZEGU

Grafika promująca wydarzenie; źródło: Tarnobrzeg Info

Tarnobrzeg, Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega, ul. Sandomierska 27

Data wydarzenia: 07.04.2019 - 19.05.2019
Opracowanie: Krystian Karolak

Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega zaprasza na wystawę czasową „Świat Ajnów – od Bronisława Piłsudskiego do Shigeru Kayano”. Wystawa jest czynna od 7 kwietnia do 19 maja 2019 roku.

W Muzeum Historycznym Miasta Tarnobrzega prezentowana jest wystawa poświęcona kulturze i historii Ajnów przedstawionych przez pryzmat takich postaci jak: Bronisław Piłsudski – etnograf i badacz, który zajmował się tym właśnie ludem – a także Kayano Shigeru, działacz społeczny i polityk działający na rzecz ruchu ajnuskiego. Kuratorem wystawy jest dr Lucjan Buchalik – dyrektor Muzeum Miejskiego w Żorach.

Wartość dorobku naukowego Bronisława Piłsudskiego, starszego brata Józefa, zesłanego na Sachalin po wykryciu spisku na życie cara, jest trudna do przecenienia. Był on wybitnym badaczem kultur ludów Dalekiego Wschodu, ale też – po powrocie na krótko do Polski – tatrzańskich górali. To w jego dziele życia, jakim były badania prowadzone wśród Ajnów, upatruje się źródła renesansu ich kultury. Bronisław, który w jakimś sensie utracił własną ojczyznę, po latach pomógł odzyskać ojczyznę Ajnom. Muzealnikom bliskie sercu jest także to, co Bronisław Piłsudski myślał o roli muzeów i tym, w jaki sposób powinny one opisywać rzeczywistość. Nie bez przyczyny bywa on nazywany ojcem muzealnictwa.

Shigeru Kayano, nieżyjący już społecznik i polityk, był w Japonii pierwszym i jak dotąd jedynym zdeklarowanym parlamentarzystą ajnuskim. Dzięki jego zaangażowaniu, parlament japoński uchwalił w 1997 roku ustawę chroniącą i nobilitującą kulturę Ajnów. Słynął z tego, że w trakcie sesji parlamentu mówił po ajnusku, czym wprawiał w konsternację swoich japońskich kolegów. Jest autorem książki o kulturze materialnej Ajnów połowy XX wieku. Był wielkim admiratorem postaci i dorobku naukowego Bronisława Piłsudskiego.

Prezentowana na wystawie kolekcja Muzeum Miejskiego w Żorach powstaje od 2015 roku. Głównymi miejscami zakupu eksponatów były jak dotąd warsztaty rzemieślnicze w Biratori oraz antykwariaty w Sapporo, Tokio i Brukseli. Muzeum Miejskie w Żorach posiada obecnie największy w Polsce zbiór przedmiotów przynależnych kulturze ajnuskiej. Są to narzędzia, stroje i ozdoby, bibeloty, naczynia i przybory kuchenne, eksponaty ilustrujące wierzenia i ajnuskie ceremoniały, broń i przykłady Ainu Design. Pozyskane obiekty dobierano tak, by ich kolekcja stanowiła ilustrację procesu zmian zachodzących w kulturze Ajnów w przeciągu ostatnich 150 lat. To muzealny zapis zaniku jednej z najciekawszych autochtonicznych kultur tej części świata.

Bronisław Piłsudski urodził się w 1866 roku w Zułowie na Litwie. Był działaczem niepodległościowym, zesłańcem i etnografem badającym życie codzienne i kultury ludów Dalekiego Wschodu – Ajnów, Oroków i Niwchów.

W 1887 roku, po zdekonspirowaniu spisku, w którym brał udział i udaremnieniu zamachu na życie cara Aleksandra III, skazany został na śmierć, który to wyrok zamieniono mu na 15 lat katorgi – tak trafił na zsyłkę na rosyjskiej wyspie Sachalin. Tam też zawarł związek małżeński z Ajnuską – jego potomkowie do dzisiaj żyją w Japonii. W 1903 roku wraz z Wacławem Sieroszewskim udał się na sąsiednie japońskie Hokkaido, by kontynuować badania etnograficzne wśród tamtejszych Ajnów – przerwane wskutek niepokojów narastających na granicy pomiędzy Japonią i Rosją. Po wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej udało mu się wyjechać z Hokkaido do Stanów Zjednoczonych, a stamtąd w 1906 roku wrócić do kraju. Na krótko zamieszkał w Krakowie, a później w Zakopanem, gdzie prowadził badania etnograficzne wśród górali tatrzańskich.

W świecie nauki znany był ze swoich opracowań etnograficznych i językowych, a także – co w owym czasie było czymś zupełnie wyjątkowym – nagrań dźwiękowych prowadzonych na Sachalinie, jedynych w języku Ajnów żyjących na przełomie XIX i XX wieku. W trakcie pobytu na Dalekim Wschodzie wykonał ok. 300 zdjęć, na których utrwalił wizerunki tamtejszych mieszkańców. Jego kolekcje etnograficzne oglądać dziś można, m.in. w petersburskiej Kunstkamerze.

Po wybuchu I wojny światowej wyjechał do Szwajcarii, z której pod koniec 1917 roku wyjechał do Paryża. W roku 1918 utonął w Sekwanie.

 

Plakat wydarzenia; źródło: Tarnobrzeg Info

ŹRÓDŁA

Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega

POLECANE WYDARZENIA

[PATRONAT] XIII Dni Japońskie w Łodzi

Łódź, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny UŁ, ul. Rewolucji 1905 roku 39/41

Wystawy

Świat Ajnów – od Bronisława Piłsudskiego do Shigeru Kayano w Tarnobrzegu

Tarnobrzeg, Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega, ul. Sandomierska 27

Szkoda wyrzucić! Design japońskich opakowań

Tarnów, Muzeum Okręgowe w Tarnowie, Rynek 3

[PATRONAT] Niezwykłe historie z Polski i Japonii

Kraków, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”, ul. Marii Konopnickiej 26

Kyūdō - japońska sztuka łucznicza

Toruń, Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu w Kamienicy pod Gwiazdą, Rynek Staromiejski 35

Warsztaty

Warsztaty haiku w Tajfunach

Warszawa, Tajfuny, ul. Chmielna 12

Wykłady

Hanami – o święcie kwitnącej wiśni w Japonii

Podkowa Leśna, Pracownia Podkowa, ul. Brwinowska 8 lok 1

Spotkanie

Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet – spotkanie z autorką

Warszawa, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, ul. Jazdów 2

Cykl wydarzeń

Dni Japonii 2019 w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie

Warszawa, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, ul. Rakowieckiej 24

Impreza

[PATRONAT] Miesiąc Japoński w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie

Warszawa, Ogród Botaniczny Polskiej Akademii Nauk, ul. Prawdziwka 2

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy