Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Historia PODWODNA BATALIA. RECENZJA „ZMARNOWANEGO POTENCJAŁU...” ŁUKASZA STACHA

Okładka książki

03.03.2017 | 18:22
Autor: Krystian Karolak

Wyczerpująca, drobiazgowa i ciekawie przedstawiona historia rozwoju okrętów podwodnych Cesarskiej Marynarki Wojennej to określenia najlepiej opisujące ostatnią książkę Łukasza Stacha.

Cesarska Marynarka Wojenna przeżywała swoje wzloty i upadki począwszy od okresu Meiji po wydarzenia nieuchronnie prowadzące do wybuchu wojny na Pacyfiku. Dotychczas powstało bardzo dużo monografii opisujących działalność japońskiej marynarki z uwzględnieniem misji, w jakich uczestniczyły krążowniki, lotniskowce czy pancerniki, wśród których największą sławą cieszą się nadal okręty Yamato czy – bliźniaczy – Musashi (obydwa to pancerniki klasy Yamato). W ograniczonym stopniu dotykano problemu zaangażowania floty podwodnej, która w przeciwieństwie do flot innych państw nie zyskała większego rozgłosu, a także nie doczekała się wyczerpującej pozycji wyłącznie jej poświęconej. Próbą zmiany tego stanu rzeczy okazuje się książka „Zmarnowany potencjał. Japońska flota podwodna w okresie walk na Pacyfiku 1941-1945” Łukasza Stacha, którą opublikowało w 2015 roku wydawnictwo InfortEditions.

Autor wskazuje w swej książce na warunki, w jakich zaczęła powstawać japońska flota podwodna, a także na wydarzenia poprzedzające jej ewolucję i zaangażowanie w wojnie na Pacyfiku. Struktura niniejszej publikacji została zaprezentowana w sposób chronologiczny, poczynając od ukazania genezy floty okrętów podwodnych i sposobu ich pozyskania (na początku XX. wieku sprowadzono okręty Holland od Amerykanów, a później sięgnięto także po rozwiązania stosowane w Wielkiej Brytanii, Francji, Włoszech czy Niemczech), a skończywszy na zmierzchu całej Marynarki i klęsce na Pacyfiku. Przy czym niezwykle istotne jest także ukazanie wpływu wydarzeń na arenie międzynarodowej (czego przykładem były konferencja waszyngtońska i londyńska, których konsekwencjami były ograniczenia w zbrojeniach morskich) oraz nastroje panujące w rządzie japońskim w latach 30. i 40. W kolejnych rozdziałach uwzględniono też okresy sukcesów (lata 1941-1942), gdzie omówiono działania prowadzone od Pearl Harbor do Guadalcanal, a także spadek osiągnięć czy wykazanie strat (1943 rok) w tym m.in. działania w rejonie Aleutów, Południowego Pacyfiku, Nowej Gwinei czy prób odparcia amerykańskiego ataku na Wyspy Gilberta.

Osobny rozdział poświęcono również Misji Yanagi, czyli porozumieniu zawartemu między Japonią, Niemcami i Włochami, które koncentrowało się na wymianie strategicznych produktów i dóbr pomiędzy stronami poprzez okręty, a później także realizowanym za pośrednictwem jednostek podwodnych. Ostatnie dwa rozdziały stanowią domknięcie omawianego tematu i prezentują katastrofę oraz koniec Imperium. Uwzględniono m.in. objaśnienie planów i przygotowań Japonii do rozegrania tzw. decydującej bitwy, czyli wdrożenia Operacji A-go, która dotyczyła przeprowadzenia ostatecznej walki z Amerykanami w pobliżu archipelagów opanowanych przez Japończyków (dzięki temu zabiegowi możliwe było uzyskanie wsparcia floty i lotnictwa bazowego marynarki, co wykorzystano w trakcie kampanii na Marianach). Nie zapomniano też o wskazaniu alternatywnych rozwiązań służących podniesieniu efektywności działań omawianych jednostek: stworzenie okrętów podwodnych nowej generacji Sen Taka i Sen Taka Shō, utworzenie jednostek Kaiten – typ japońskich żywych torped przeznaczonych do ataków samobójczych, przygotowanie projektów podwodnych lotniskowców. Pamiętano także o zamiarach wprowadzenia innowacji. Istotne jest przedstawienie desperackiego planu obrony Filipin w 1944 roku, czyli operacji Sho-Ichi-Go, która opierała się na podzieleniu floty na odrębne zespoły z przypisanymi im zadaniami oraz udziale zespołów dywersyjnych, mających zmylić wroga i dać siłom głównym szanse na wykonanie swych misji. Za podsumowanie służą natomiast ostatnie bitwy przeprowadzone na Iwo Jimie oraz Okinawie, misje specjalne Kongo i Tan 2, a także ukazanie powojennych losów japońskiej marynarki, w tym wdrożenia Operacji Road End, która w praktyce oznaczała zatopienie pozostałych okrętów podwodnych należących do Japonii.

Łukasz Stach odsłania przed czytelnikiem szczegóły dotyczące rozwoju floty okrętów podwodnych znajdujących się na wyposażeniu Marynarki Cesarstwa Japońskiego. W bardzo drobiazgowy sposób objaśnia ich rolę podczas konfliktu ze Stanami Zjednoczonymi, zestawiając stan tejże floty z możliwościami innych mocarstw w tamtym czasie. Co ciekawe, poza okrętami podwodnymi wspomina on także inne projekty realizowane przez dowództwo japońskie m.in. przenoszenie wodnosamolotów przez omawiane jednostki służące do działań rozpoznawczych. Poza stosunkowo obszerną bibliografią, w skład której weszły źródła polsko- i angielskojęzyczne, autor zawarł również aneksy przedstawiające m.in. organizację floty okrętów podwodnych w poszczególnych okresach, sukcesy i straty, jakie wówczas poniesiono, dane techniczne poszczególnych typów torped używanych przez marynarki państw walczących podczas drugiej wojny światowej czy rodzaje okrętów podwodnych stosowanych przez nie. Na duży plus zasługuje też umieszczenie archiwalnych i trudno dostępnych zdjęć, które ilustrują poszczególne jednostki japońskie lub zneutralizowane przez nie cele bądź kluczowe postacie historyczne istotne dla omawianego zagadnienia. Pojawiają się pewne mankamenty merytoryczne (np. wplecenie określenia łódź podwodna) i literówki, jednak nie obniżają one ani wartości naukowej, ani pracy włożonej w powstanie tej pozycji.

Podsumowując, „Zmarnowany potencjał...” z uwagi na bardzo drobiazgowe prześledzenie dokonań okrętów podwodnych zarówno przed, jak i w trakcie działań na Pacyfiku, wydaje się książką godną polecenia miłośnikom militariów oraz bitew rozgrywanych podczas drugiej wojny światowej. Dołożono przy tym starań, aby uwzględnić nie tylko sukcesy, które na swoich kontach zapisali sobie dowódcy okrętów podwodnych, lecz także przedstawiono skutki niepowodzeń i śmierć załóg w wyniku źle przeprowadzonych akcji. Dzięki takiemu zabiegowi, prześledzeniu oddziaływania wydarzeń politycznych na japońską marynarkę czy uwzględnieniu odpowiedzi wojsk amerykańskich na jej posunięcia podczas wojny, zdołano stworzyć kompleksową i wyczerpującą monografię, której odpowiednika trudno się doszukać na polskim rynku wydawniczym.

Zmarnowany potencjał. Japońska flota podwodna w okresie walk na Pacyfiku 1941-1945

Autor: Łukasz Stach

Wydawnictwo: InfortEditions

Rok wydania: 2015

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

literatura   II wojna światowa  

NASZE ARTYKUŁY

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Kitsune - japońskie lisy

Komu macha maneki-neko?

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy